Actualidade / Artigo O capitalismo trata de evitar a recesión Tradución de Ramón Maceiras- Os prezos das accións cairon estrepitosamente en Wall Street o 17 de setembro, o primeiro dia de operacións desde os ataques terroristas do 11 de setembro. A caída chegou a pesar dos recortes da taxa de interese en América e Europa. Será inevitábel unha recesión mundial? Pero pudo ter sido pior. Ese semella ser o veredicto da maioria dos comentaristas despois de ver o desenvolvimento dos acontecimentos o dia da reabertura de Wall Street o 17 de setembro. A reabertura de Wall Street despois do ataque terrorista era de grande importáncia simbólica: era un signo ao mundo desa vitalidade loitadora de Nova Iork, de que América estaba esforzando-se por voltar á normalidade. Asi, a vista do Promedio Industrial Dow Jones e o de alta tecnoloxia Nasdaq caindo-se mais alá do 7% foi case tranquilizadora. (O Standard and Poor 500 caía o 5%.). Ao tomar en conta que durante o crack de 1987 o Dow caiu un 22%, o que acaba de pasar foi modesto. Pero ninguén sabe como evoluirán os mercados durante os próximos dias: ás incertidumes anteriores soma-se o que pasou o 11 de setembro. Pero xa está claro que a ameaza de recesión, en América e ao redor do mundo, é agora mais grande que o 10 de setembro. Desde que os ataques tiveron lugar se buscou calmar aos mercados financeiros, e inxectar tranquilidade a inversores e comerciantes. O 17 de setembro, a Reserva Federal cortou en meio ponto a taxa de interese antes da reabertura de Wall Street, a oitava baixada desde o princípio de ano. Unhas horas despois, o Banco Central Europeu (BCE), que decidira un corte o 13 de setembro, segundou á FED con un corte semellante. Os bancos centrais de Suíza e Canadá tamén baixaron as taxas, e o Banco de Inglaterra seguiu a liña (con un recorte dun cuarto de ponto) o 18 de setembro. Tamén o 18 de setembro, o Banco de Xapón baixou as taxas na sua xuntanza de dous dias e anunciou un corte na sua taxa de interese a 0.1% (de 0.25%). Pero o regreso á normalidade será un lento proceso. Moitas instituizóns foron afectadas polo dano ás oficinas e comunicacións que deixou o derrubamento do World Trade Center e polo número grande de vítimas. E os inversores só están a comezar agora a analisar as perspeitivas despois do ataque terrorista. As empresas de vídeo-conferéncia e as accións de empresas de defensa estiveron a subir, por exemplo, mentres que as accións de aerolíneas e de compañias de seguros son rexeitadas polo mercado. As accións das aerolíneas americanas cairon en 40% o 17 de setembro, para reforzar as suas súplicas para que o goberno as axude coa crise financeira que enfrentan agora. Por suposto, o mercado global de accións estivera a cair moito tempo antes do 11 de setembro, unha caída que se acelerara nos dias imediatamente anteriores aos ataques, e é abondo posíbel que sigan caindo mais abaixo nos próximos dias. O 17 de setembro, o Dow Jones caiu en mais do 20% desde a sua cresta. Este dado subliña a magnitude dos problemas da economia norteamericana que xa existian mesmo antes dos eventos da semana pasada. As enormes incertidumes a curto prazo reflecten-se en toda a economia. Como reaxirán os consumidores americanos e os negócios aos eventos catastróficos? Seguirán as persoas a voar como antes? As aerolíneas están asumindo unha redución do tráfico, e cortaron os seus voos o redor do 20%. Seguirán os consumidores acudindo aos centros comerciais? Algunhas tendas xa están a informar dunha caída a curto prazo do seu volume de negócio. Como se cobrirán as empresas se a venda ao menudeo se reduce por un período mais longo? É a recesión agora inevitábel? As implicacións económicas destas perguntas son grandes: e a forma en que América responda terá consecuéncias importantes para o resto do mundo. Pero é importante lembrar tres cousas. Primeiro, o grau extraordinário de incertidume que involucran as valorazóns económicas agora mesmo. Isto fai calquera esforzo de predicción mais difícil que usualmente. Segundo, a importáncia de distinguir entre as respostas a curto prazo e o impacto en termos mais longos. Moitos economistas preferen esperar até ver a evolución económica americana no cuarto trimestre do ano. E por último, pero se cadra mais importante, se pode opinar que o impacto económico dos ataques terroristas poderia ser relativamente pequeno no termo longo. Horst Köhler, o director xerente do Fondo Monetário Internacional, dixo-o nunha declaración o 12 de setembro. Outros economistas estiveron de acordo. Pero o verdadeiro impacto en parte depende do que pase nos frontes político e militar. En todo caso, os ataques terroristas serán culpados inevitabelmente se América, seguída polo resto do mundo, entra en recesión. Nada de isto vislumbra unha perspectiva global moi leda. De feito, as cousas xa estaban moi mal antes do 11 de setembro. As estatísticas mostraban unha má marcha da economia norteamericana. O 14 de setembro, fixo-se pública a undécima caída consecutiva mensual da produción industrial en Agosto-a mais longa desde 1960. A produción industrial caiu 4.8% no último ano; e o rendimento da alta tecnoloxia caiu 7.2% nun ano. O consumidor americano mantivo a economia a frote. Pero hai temores de que isto poda estar a mudar. O 13 de setembro, o amplamente respeitado estudo quincenal da Universidade de Michigan mostraba que o sentimento do consumidor mostraba altibaixos. Expresa-se xa un un dramático debilitamento da confianza. Os dados suxeren que os contribuintes comezaron a receber os seus cheques da devolución de impostos en agosto e gastaron-os . Cando a confianza se debilita en Setembro, sen embargo, é posíbel que mais persoas porán agora o diñeiro no banco. Un estudo que será publicado o 25 de setembro tal vez ofereza o primeiro indicador fiábel do que lle pasou á confianza do consumidor despois dos ataques. Até agora, América evitara a recesión; un período prolongado da debilidade do consumo poderia romper o equilíbrio. Iso seria unha má notícia para unha economia mundial cuxas perspectivas ven-se mais escuras que o que se pudo predicer hai só un ano. A medra en Xapón, a segunda economia do mundo, se acortou grandemente no segundo cuarto do ano. Outros paises en Asia, a incluir Singapur e Taiwán, xa están en recesión: o derrubamento da demanda americana para a sua alta tecnoloxia de exportación petou-nos duro. E o despliegue de arrogáncia de moitos lideres europeos ao comezar o ano substituiu-se coa preocupación sobre as perspectivas para a zona do euro. O 13 de setembro, as cifras mostraron que o área do euro medrou só 0.1% no segundo trimestre comparado co primeiro; e só 1.7% comparado con fai un ano. A actuación frouxa de Alemania foi especialmente espantosa e frustante. Moura a panorama, con perspeitiva pequena dunha mellora, e mentres o seu impacto a longo prazo pode ser relativamente modesto, os ataques terroristas non fixeron nada para axudar á confianza de inversores, empresas e consumidores. Pero é posíbel que as respostas políticas aos eventos en América poderian ter algun impacto beneficioso na actividade económica. A resposta dos bancos centrais do mundo foi veloz e os cortes da taxa de interese o 17 de setembro e 18 foron significativos. En América, a idea dos políticos de aforrar o superávit do orzamento desapareceu logo do ataque terrorista. George Bush dixo que América responderá aos ataques: e a perspectiva dun gasto gubernamental mais alto, que ordinariamente alarmaba aos conservadores fiscais, inxectará diñeiro adicional nunha economia debilitada. O 17 de setembro, Bush dixo que tamén preparou un pacote de estímulo económico se iso fora necesário. Por agora, toda a análise económica é necesáriamente especulativa. Ninguén poderia predicer os ataques en Nova Iork e Washington -e o seu costo tráxico en vidas humanas. E ninguén pode ainda predicer con certeza as suas consecuéncias económicas.
ÚLTIMA REVISIÓN: 21/09/2001 |
